song tiết
Định nghĩa
Danh từ:
- Từ hoặc đơn vị ngôn ngữ gồm hai âm tiết: "song tiết" chỉ một từ hoặc một tổ hợp có hai tiếng (hai âm tiết) trong ngôn ngữ học.
- Thể thơ gồm hai câu hoặc hai dòng: Trong văn học cổ điển, "song tiết" đôi khi được dùng để chỉ một thể thơ ngắn gồm hai câu, mỗi câu có số chữ nhất định.
Tính từ:
- Có hai âm tiết: Dùng để mô tả một từ hoặc đơn vị ngôn ngữ gồm hai tiếng.
- Thuộc về hai âm tiết: Liên quan đến cấu trúc hoặc đặc điểm của từ có hai âm tiết.
Ví dụ sử dụng
Danh từ:
- Trong tiếng Việt, "nhà cửa" là một song tiết. (Từ "nhà cửa" gồm hai âm tiết: "nhà" và "cửa".)
- Thể thơ song tiết thường được dùng trong ca dao. (Thể thơ có hai dòng hoặc hai câu thường xuất hiện trong ca dao.)
Tính từ:
- Từ "học hành" là từ song tiết. (Từ "học hành" có hai âm tiết.)
- Cấu trúc song tiết phổ biến trong tiếng Hán. (Cấu trúc gồm hai âm tiết rất phổ biến trong tiếng Hán.)
Các cách sử dụng nâng cao
"từ song tiết": từ có hai âm tiết.
- Từ song tiết thường mang tính ổn định về ngữ nghĩa. (Các từ có hai âm tiết thường có nghĩa ổn định hơn từ đơn tiết.)
"thơ song tiết": thể thơ gồm hai câu, mỗi câu có số chữ cố định.
- Thơ song tiết thường được sử dụng trong văn học dân gian. (Thể thơ hai câu thường có trong các bài hát, câu đố dân gian.)
Biến thể và từ gần giống
Đơn tiết (danh từ/tính từ): từ hoặc đơn vị ngôn ngữ gồm một âm tiết — trái nghĩa với song tiết.
- Từ "mẹ" là đơn tiết. (Từ "mẹ" chỉ có một âm tiết.)
Đa tiết (danh từ/tính từ): từ hoặc đơn vị ngôn ngữ gồm nhiều âm tiết (ba âm tiết trở lên).
- Từ "công nghệ thông tin" là đa tiết. (Từ này có nhiều hơn hai âm tiết.)
Từ đồng nghĩa
Nhị âm tiết: từ có hai âm tiết (thường dùng trong ngữ âm học).
- Tiếng Việt có nhiều từ nhị âm tiết. (Tiếng Việt giàu các từ hai âm tiết.)
Song âm: cũng chỉ hai âm tiết, nhưng ít phổ biến hơn.
- Song âm là đặc điểm của nhiều từ Hán Việt. (Nhiều từ Hán Việt có cấu trúc hai âm tiết.)
Thành ngữ liên quan
- Song tiết bất phân: (hiếm dùng) chỉ sự không tách rời giữa hai âm tiết trong một từ ghép.
- Trong từ ghép, song tiết bất phân có nghĩa là không thể tách rời. (Ví dụ: "bút chì" là song tiết bất phân vì không thể nói "bút" và "chì" riêng lẻ với nghĩa gốc.)